Surowce omega-3 pod presją. Producenci zabezpieczają dostawy na 2027 r. i rozważają reformulacje

Dostępność surowca może stać się równie istotnym parametrem formulacji suplementu jak jego cena, profil kwasów tłuszczowych czy deklarowana koncentracja EPA i DHA. Najnowsze dane KD Pharma Group pokazują, że właśnie taki scenariusz zaczyna być widoczny na rynku omega-3. W raporcie opublikowanym 21 sierpnia 2026 r. europejski producent i CDMO informuje o wyraźnym zaostrzeniu sytuacji surowcowej, rosnącym zainteresowaniu klientów zabezpieczaniem dostaw na 2027 r. oraz pierwszych rozmowach dotyczących reformulacji produktów w kierunku olejów z alg i alternatywnych gatunków ryb.

Dla producentów suplementów diety jest to znacznie więcej niż informacja o sytuacji jednego dostawcy. Omega-3 należą do kategorii, w których dostępność surowca biologicznego bezpośrednio wpływa na planowanie produkcji, kontraktację, poziom zapasów, koszt receptury i możliwość utrzymania niezmiennej specyfikacji produktu przez kolejne partie.

KD Pharma Group wskazuje, że w drugim kwartale warunki na rynku surowców morskich istotnie się zaostrzyły. Pierwszy w 2026 r. sezon połowowy anchovety w północno-centralnym Peru rozpoczął się z kwotą niższą o ponad jedną trzecią niż rok wcześniej. Jednocześnie rzeczywisty połów nie wykorzystał nawet całego ograniczonego limitu, a uzysk oleju był niższy. Firma wskazuje na wpływ warunków związanych z El Niño, dużą obecność młodych ryb oraz okresowe zamykanie łowisk, które w połowie czerwca doprowadziły do zawieszenia połowów.

Konsekwencją był wzrost cen surowego oleju i większa konkurencja o dostępne wolumeny.

Dla zakładu problem zaczyna się znacznie wcześniej niż przy linii produkcyjnej

W suplementach zawierających EPA i DHA ryzyko surowcowe może pojawić się na długo przed uruchomieniem właściwej produkcji.

Jeżeli zakład posiada zakontraktowane partie oleju o określonym profilu, koncentracji, parametrach oksydacyjnych i pochodzeniu, harmonogram wytwarzania można stosunkowo stabilnie planować. Przy ograniczeniu podaży sytuacja zmienia się jednak szybko.

Dział zakupów musi nie tylko znaleźć dostępny wolumen, lecz również potwierdzić, że alternatywny materiał spełnia wymagania produktu. R&D może zostać zaangażowane w ocenę innego źródła oleju lub koncentratu. QC musi zweryfikować parametry analityczne, a Regulatory Affairs ocenić, czy zmiana surowca nie wpływa na dokumentację, oznakowanie lub sposób komunikowania produktu.

W przypadku produktów o wysokiej koncentracji EPA i DHA pozornie prosta zmiana dostawcy może mieć również konsekwencje technologiczne.

Zmieniać mogą się profil kwasów tłuszczowych, udział innych lipidów, parametry sensoryczne, stabilność oksydacyjna, charakterystyka przeciwutleniaczy zastosowanych w surowcu czy zachowanie oleju podczas procesu kapsułkowania.

Dlatego bezpieczeństwo dostaw nie oznacza wyłącznie posiadania wystarczającej liczby kilogramów oleju w magazynie.

Oznacza dostęp do materiału o powtarzalnej specyfikacji, który można bezpiecznie włączyć do istniejącego procesu.

Klienci zaczynają zabezpieczać już 2027 r.

Jedną z najbardziej interesujących informacji w raporcie KD Pharma jest zmiana sposobu rozmów z klientami.

Firma wskazuje, że zainteresowanie przesuwa się w stronę bezpieczeństwa dostaw, powtarzalności specyfikacji i wcześniejszych zobowiązań zakupowych. Część dużych klientów już teraz poszukuje możliwości zabezpieczenia dostaw na 2027 r.

To istotny sygnał dla producentów suplementów.

W tradycyjnym modelu zakupy mogą opierać się na relatywnie krótkim horyzoncie, szczególnie wtedy, gdy rynek surowca jest płynny, a kilku dostawców oferuje porównywalne materiały.

Gdy podaż się kurczy, wydłuża się również horyzont planowania.

Producent zaczyna kalkulować nie tylko aktualną cenę surowca, lecz także ryzyko jego niedostępności za kilka miesięcy. Pojawia się pytanie o poziom safety stock, długość kontraktu, możliwość rezerwacji określonych wolumenów oraz gotowość dostawcy do utrzymania parametrów jakościowych przy rosnącym popycie.

W takiej sytuacji dział zakupów przestaje pełnić wyłącznie funkcję kosztową.

Staje się elementem zarządzania ciągłością produkcji.

Alternatywa: algi i inne gatunki ryb

Jeszcze ciekawsza z punktu widzenia R&D jest informacja, że część klientów KD Pharma analizuje reformulacje wykorzystujące oleje z alg oraz alternatywne gatunki ryb.

Taka decyzja nie sprowadza się do prostego zastąpienia jednego oleju drugim.

Jeżeli gotowy suplement ma zawierać określoną ilość EPA i DHA, kluczowe stają się koncentracja tych kwasów w alternatywnym surowcu, proporcja EPA, dawka oleju potrzebna do uzyskania zakładanej porcji oraz konsekwencje dla wielkości kapsułki czy liczby kapsułek w dziennej porcji.

Przy przechodzeniu na źródła algowe dochodzą różnice w profilu lipidowym, charakterystyce sensorycznej, cenie, dostępności oraz stabilności.

Nie każda zmiana źródła omega-3 pozwala więc pozostawić recepturę, proces i opakowanie bez zmian.

W zależności od formulacji może być potrzebna ponowna ocena stabilności, kompatybilności z otoczką kapsułki, systemu antyoksydacyjnego czy parametrów przechowywania.

Z punktu widzenia producenta reformulacja staje się wtedy elementem zarządzania ryzykiem supply chain, a nie wyłącznie projektem związanym z innowacją produktową.

Stabilność dostaw staje się częścią jakości

KD Pharma podkreśla w raporcie, że pomimo trudniejszej sytuacji surowcowej utrzymała ciągłość dostaw materiału spełniającego specyfikacje klientów. Firma wskazuje jako istotne elementy przewagi pionową integrację oraz zdywersyfikowaną bazę sourcingową.

To ważna obserwacja dla producentów suplementów diety.

W systemie jakości dostawca jest zwykle oceniany na podstawie dokumentacji, wyników analiz, audytów, historii niezgodności czy poziomu reklamacji.

Coraz częściej trzeba jednak dodać do tego jeszcze jeden parametr: zdolność utrzymania dostaw w warunkach ograniczonej podaży surowca.

Dostawca może oferować bardzo dobry materiał analitycznie, ale jeśli nie jest w stanie zagwarantować wolumenu odpowiadającego planom produkcyjnym, ryzyko dla zakładu pozostaje wysokie.

Dlatego kwalifikacja drugiego źródła surowca może być uzasadniona nie tylko względami cenowymi.

Może stanowić element business continuity plan.

Jednocześnie dual sourcing w przypadku omega-3 wymaga odpowiedniej kontroli. Dwa materiały spełniające podstawową deklarację zawartości EPA i DHA nie zawsze będą równoważne z punktu widzenia całej formulacji.

Zakłady również muszą szukać efektywności

Raport z 21 sierpnia pokazuje także drugą stronę obecnej sytuacji: presję na koszty produkcji.

KD Pharma informuje o dalszej konsolidacji swojego footprintu produkcyjnego, ograniczeniu niewykorzystanych mocy w wybranych zakładach oraz poprawie efektywności zakupów i procesów wytwórczych. Równolegle trwa integracja przejętej działalności dsm-firmenich Marine Lipids, obejmująca ujednolicanie systemów, procesów i standardów operacyjnych.

To klasyczny problem występujący przy rozproszonej produkcji.

Samo posiadanie dużych nominalnych mocy nie oznacza efektywności ekonomicznej. Jeżeli linie pracują przy niewystarczającym obciążeniu, koszt stały przypadający na jednostkę produktu rośnie.

Dlatego przy rosnących cenach surowców firmy zaczynają szukać oszczędności nie tylko w zakupach, ale również w sposobie wykorzystania własnych zakładów.

Dla kierowników produkcji oznacza to większe znaczenie takich parametrów jak wykorzystanie mocy, wielkość kampanii produkcyjnych, czas przezbrojenia, poziom odpadów, wydajność procesu i koszt przestoju.

Im droższy staje się materiał wejściowy, tym większą wartość ma również ograniczenie strat technologicznych.

Nutra rośnie mimo presji surowcowej

Sytuacja jest szczególnie interesująca, ponieważ ograniczenie podaży nie pojawia się w momencie załamania popytu.

Segment Nutra KD Pharma osiągnął w drugim kwartale 2026 r. sprzedaż na poziomie 69,4 mln euro, o 31 proc. więcej niż rok wcześniej. W pierwszym półroczu sprzedaż segmentu wyniosła 133,2 mln euro i była o 11 proc. wyższa r/r.

Firma wskazuje również na utrzymujący się popyt na bardziej zróżnicowane i jakościowe produkty nutraceutyczne.

W Europie sprzedaż całej grupy wzrosła w drugim kwartale o 9 proc. r/r do 16,7 mln euro, a w pierwszym półroczu o 24 proc. do 35,9 mln euro.

Powstaje więc sytuacja szczególnie wymagająca dla zakładów: popyt pozostaje mocny, ale dostępność jednego z kluczowych surowców jest bardziej ograniczona.

W takim otoczeniu najważniejszym zadaniem produkcji nie jest wyłącznie zwiększenie liczby wytworzonych jednostek.

Jest nim utrzymanie ciągłości produkcji bez pogorszenia jakości oraz bez niekontrolowanych zmian parametrów surowca.

Bexbach: ponad 500 ton produktów Nutra rocznie

Europejski kontekst działalności KD Pharma jest szczególnie istotny.

Zakład firmy w Bexbach w Niemczech posiada wieloetapowe technologie oczyszczania lipidów, m.in. destylację SPD, wysokosprawną frakcjonację, SFC, ekstrakcję srebrem czy procesy bielenia. Firma deklaruje dla tego zakładu zdolności przekraczające 500 ton produktów z kategorii Nutra rocznie oraz portfolio ponad 100 produktów nutraceutycznych.

Zakład posiada również certyfikacje obejmujące m.in. GMP i systemy ISO.

Pokazuje to skalę, na której zmiany w dostępności surowego oleju przestają być problemem pojedynczej formulacji.

Stają się problemem zarządzania całym portfelem, zakupami i wykorzystaniem zdolności produkcyjnych.

Co z tego wynika dla producentów suplementów?

Najważniejszy wniosek z raportu KD Pharma nie dotyczy samego wzrostu cen omega-3.

Znacznie ważniejsze jest to, jak szybko problem surowcowy przechodzi przez kolejne działy przedsiębiorstwa.

Zaczyna się od połowów w Peru. Następnie pojawia się u dostawcy surowego oleju, przechodzi do producenta koncentratu, trafia do działu zakupów producenta suplementów, następnie do R&D i jakości, a ostatecznie może wymusić zmianę receptury, harmonogramu produkcji albo ceny gotowego produktu.

W tym sensie zarządzanie surowcami staje się dziś elementem zarządzania technologią produktu.

Dla właścicieli i kierowników zakładów szczególnie ważna może być jeszcze jedna obserwacja: firma wskazuje, że klienci coraz częściej pytają nie tylko o cenę, ale o ciągłość dostaw i utrzymanie specyfikacji.

To zmienia sposób oceny dostawcy.

Najtańszy materiał niekoniecznie jest najtańszym rozwiązaniem, jeśli jego brak za kilka miesięcy prowadzi do zatrzymania produkcji, pilnej kwalifikacji alternatywnego źródła albo reformulacji produktu.

W warunkach ograniczonej podaży wartość zaczyna mieć zatem nie tylko kilogram surowca.

Wartość ma przewidywalność całego procesu od źródła materiału do gotowej kapsułki.

Raport opublikowany 21 sierpnia pokazuje, że w segmencie omega-3 właśnie ta przewidywalność może stać się jednym z kluczowych tematów dla producentów w drugiej połowie 2026 r. i podczas kontraktowania produkcji na 2027 r.